Evaluatie Bronbeleid Betuweroute

Ministerie van Verkeer en Waterstaat, 2 december 2004

Op 15 september 2004 heeft de "Commissie van Onafhankelijke Deskundigen ten aanzien van de Evaluatie van het Bronbeleid Geluid Spoor " (hierna te noemen: de Commissie) haar rapport aan de minister van Verkeer en Waterstaat, mw. Peys, aangeboden. Dit rapport is op 2 december 2004 door de minister aan de Tweede kamer gestuurd.

Achtergrond
In 1993 nam de Tweede Kamer een motie aan om de geluidsnorm voor de Betuweroute (en de HSL-Zuid) te verlagen, namelijk tot 57 dB(A). De Tweede Kamer liep hiermee vooruit op een geplande aanscherping van de geluidswetgeving op 1 januari 2000. Deze aanscherping werd verantwoord geacht omdat men verwachtte dat het spoorvervoer stiller zou worden. De motie van de Kamer had gevolgen voor alle woningen langs de Betuweroute. Het bleek nodig om een groot deel van de geplande geluidsschermen met 1 meter te verhogen. Bovendien was er in het buitengebied 55 kilometer extra geluidsscherm nodig. De verhoging van de al geplande schermen betekende een extra geraamde kostenpost van 100 miljoen gulden. De kosten van de 55 kilometer extra schermen waren ook geraamd op 100 miljoen gulden. Deze laatste post werd niet in de begroting van het project opgenomen, maar wel 50% daarvan, 23 miljoen Euro, in de risicoreservering. De ministers van V&W en VROM, en ook de Tweede Kamer, hoopten dat de goederentreinen door bronbeleid zoveel stiller zouden worden, dat de extra schermen niet nodig zouden zijn. Om dit zeker te stellen werd in het Tracébesluit voor de Betuweroute opgenomen dat er een evaluatie zou plaatsvinden naar het slagen van het bronbeleid. Als uit deze evaluatie zou blijken dat de benodigde bronreductie niet haalbaar is, worden de extra geluidsschermen alsnog geplaatst, zo luidde de toezegging aan de Tweede Kamer.

De Commissie komt tot de volgende conclusie:

Effectief bronbeleid langs de Betuweroute wordt nog niet toegepast,
maar toch zouden de extra geluidsschermen niet geplaatst moeten worden.

De Commissie baseert deze conclusie op de verwachting dat de geluidsproductie van de Betuweroute nog vele jaren lang niet het niveau bereikt waarmee in het Tracébesluit Betuweroute is gerekend. Dit betekent dat de bewoners langs de spoorlijn tot ver na het jaar 2020 voldoende beschermd zijn tegen te hoge geluidsniveaus en dat de extra schermen dus niet nodig zijn.

Tevens heeft de Commissie gekeken naar de mogelijkheden van bronbeleid. Eén manier van bronbeleid is “het stiller maken van de spoorbaan”. Dit kan bijvoorbeeld door het toepassen van raildempers in het spoor. De Commissie concludeert dat door de toelating van raildempers een duidelijke vooruitgang is geboekt. De Commissie is echter van mening dat raildempers - door de hoge kosten ten opzichte van de geringe geluidsreductie - nog geen doelmatig alternatief voor het plaatsen van geluidsschermen zijn.

Een andere vorm van bronbeleid is “het stiller maken van treinen”. De Commissie concludeert dat investeringen in materieel meer effect zullen sorteren dan investeringen in de extra geluidsschermen. De Commissie acht het dan ook zinvol door middel van een stimuleringsregeling een impuls aan bronmaatregelen aan materieel te geven.

De conclusies van de Commissie zijn naar het oordeel van de minister zorgvuldig afgewogen en redelijk. De Commissie heeft haar advies evenwel niet juridisch onderbouwd - dit vormde ook geen onderdeel van de opdracht aan de Commissie. Daarom zal de minister het advies van Commissie, voorafgaand aan een definitieve beslissing over het al dan niet plaatsen van de extra schermen langs de Betuweroute, juridisch laten toetsen. Daarna zal zij het bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak in de regio voor het advies van de Commissie in kaart laten brengen. Afhankelijk van de uitkomsten van deze onderzoeken zal de minister te zijner tijd beslissen of de betreffende post in de risicoreservering voor de Betuweroute kan worden geschrapt.

Op basis van het advies van de Commissie en de nader te ontvangen adviezen zal de minister van Verkeer en Waterstaat voorts - in overeenstemming met de staatssecretaris van VROM - medio 2005 een beslissing nemen omtrent een eventuele stimuleringsregeling.

Het rapport van de Commissie, onder voorzitterschap van Jan Laan, met als leden Paul de Vos en Peter Blok, is hier als PDF te downloaden.

Bron: website ministerie van Verkeer en Waterstaat.

home...