Geluidhinder uit landelijke monitoring in kaart

Het RIVM heeft in samenwerking met de GGD’en de ernstige geluidhinder van vrijwel alle soorten bronnen in kaart gebracht, én in een visuele zichtbaar op gemeente, wijk en buurtniveau. Het gaat daarbij niet om berekeningen, maar de hinderscores zijn een resultaat van enquêtes en een statistisch bevolkingsmodel. De kaarten zijn via de volgende links beschikbaar:

https://www.rivm.nl/media/smap/index.html

https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/fysieke-omgeving/regionaal-internationaal/regionaal-zelf-gerapporteerd

Geluidsbronnen

Er wordt onderscheid gemaakt tussen wegverkeer (binnen en buiten de bebouwde kom), brommers/scooters, railverkeer, vliegtuigen en buren. De brommers/scooters en buren blijken wederom de meeste hinder te geven. De cijfers zijn berekend in het kader van het Strategisch Programma RIVM (SPR), een programma voor onderzoek, innovatie en kennisontwikkeling. Een werkgroep van epidemiologen van GGD’en en GGD GHOR NL is erbij betrokken. Vanwege decentralisatie is steeds meer informatie nodig over gezondheid gerelateerde indicatoren op kleinere geografische niveaus. Daarom heeft het RIVM een model ontwikkeld om cijfers te kunnen berekenen op wijk- en buurtniveau op basis van de Gezondheidsmonitor volwassenen van GGD’en, CBS en RIVM.

Op korte termijn zullen de kaarten ook beschikbaar worden gesteld via www.atlasleefomgeving.nl.

Respondenten en statistisch model

Het RIVM heeft deze cijfers berekend op basis van de ruim 457.000 respondenten van de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 van GGD’en, CBS en RIVM. Omdat er vaak te weinig respondenten per wijk of buurt zijn, gebruikt het RIVM een model waarmee de cijfers berekend kunnen worden. Dit zijn zogenaamde kleine-domeinschatters. Meer informatie over de gebruikte methode staat bij Verantwoording. De indeling van de wijken en buurten is gebaseerd op de indeling van het CBS van 2016. De gegevens van de Gezondheidsmonitor zijn via vragenlijsten verzameld onder volwassenen van 19 jaar en ouder. Kaarten met cijfers op GGD-regio niveau staan op Volksgezondheidenzorg.info.

Resultaten heel Nederland

Voor de resultaten per regio, verwijzen we naar de hierboven genoemde websites. Voor heel Nederland is het volgende op te merken:

Brommers en Scooters
Brommers en scooters blijven de grootste hinderbron. In Nederland ervaart 8,4% van de personen van 19 tot en met 64 jaar ernstige geluidhinder door brommers en scooters. De hinderpercentages lopen sterk uiteen, namelijk van 1,2 tot 18,7%. De meeste hinder wordt ervaren in de regio Amsterdam. Daar ervaart 18,7% ernstige hinder van brommers en scooters.  

Buren
In Nederland ervaart 6,8% van de personen van 19 tot en met 64 jaar ernstige geluidhinder door buren. De hinderpercentages lopen uiteen van 4,6 tot 10,6%. De meeste hinder wordt ervaren in de regio’s met de drie grootste steden (regio’s Amsterdam, Haaglanden en Rijnmond). 

Wegverkeer <= 50 km/uur
In Nederland ervaart 5,5% van de personen van 19 tot en met 64 jaar ernstige geluidhinder door wegverkeer van minder dan 50 km/u. De hinderpercentages lopen uiteen van 2,7 tot 9,7%. In één Brabantse regio en regio’s in het midden van Nederland wordt het meeste geluidhinder van wegverkeer < 50 km/uur ervaren.

Wegverkeer > 50 km/uur:
In Nederland ervaart 3,3% van de personen van 19 tot en met 64 jaar ernstige geluidhinder door wegverkeer van meer dan 50 km/u. De hinderpercentages lopen uiteen van 1,7 tot 5,2%. In twee Brabantse regio’s en regio’s in het midden van Nederland wordt het meeste geluidhinder van wegverkeer > 50 km/uur ervaren. 

Treinverkeer
In Nederland ervaart 1,4% van de personen van 19 tot en met 64 jaar ernstige geluidhinder door treinverkeer. De hinderpercentages lopen uiteen van 0,4 tot 2,4%. De minste hinder wordt ervaren in de regio’s Groningen, Friesland en Zeeland (minder dan 0,7%). De regio’s die de meeste hinder ervaren van treinverkeer liggen verspreid over Nederland, zonder duidelijke regionale clustering.

Luchtvaart
In Nederland ervaart 3,1% van de personen van 19 tot en met 64 jaar ernstige geluidhinder door vliegverkeer. De hinderpercentages lopen uiteen van 0,7 tot 9,3%. Alle regio’s die de meeste hinder ervaren van vliegverkeer bevinden zich logischerwijs in het westen van Nederland.