![\"\"](\"http:\/\/geluidnieuws.nl\/home\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/raadvanstate.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nEen selectie van de uitspraken die in mei 2026 zijn gedaan door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (\u201cde Afdeling\u201d). Over kerkklokken, ruime geluidnormen voor nachtelijke transporten, het (niet) dezoneren van een industrieterrein, maximale planmogelijkheden van recreatieve functies en het formuleren van planregels waarbij stemgeluid een rol speelt.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ruimtelijke plannen<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bestemmingsplan \u201cMolenweg, Kerk, Zorg en Welzijn te Oud-Vossemeer\u201d Tholen:<\/strong> ABRvS 13 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2766<\/a><\/p>\n\n\n\n Om de een of andere reden moet ik bij de gemeente Tholen denken aan kerkklokken. Misschien een kwestie van beroepsdeformatie, of de gemeente Tholen blijkt toch een abonnement te hebben op procedures over kerkklokken.<\/p>\n\n\n\n Dit bestemmingsplan voorziet in een kerkgebouw, een woon-zorgcomplex met zorgwoningen en seniorenwoningen, en overnachtingsmogelijkheden en ondergeschikte horeca bij een duik- en zwemschool. Omwonenden vreesden onder meer geluidhinder, verkeershinder en parkeeroverlast.<\/p>\n\n\n\n De inhoudelijke beroepsgronden over de verkeersonderzoeken en geluidhinder slagen niet. Er is mogelijk een beperkte onderschatting van de verkeersintensiteiten die gerelateerd zijn aan de duik- en zwemschool. Het effect op de geluidberekeningen is echter verwaarloosbaar. Er is in totaal een toename van circa 0,5 dB te verwachten. Dat is niet hoorbaar en daarom niet onaanvaardbaar.<\/p>\n\n\n\n Luidende kerkklok niet uitgesloten<\/em><\/p>\n\n\n\n Omwonenden hebben wel terecht hun zorgen geuit over de mogelijkheid dat kerk zal worden voorzien van een luidende kerkklok. De planregels sluiten dit niet uit. En zodra het eenmaal is toegestaan, valt het luiden van die kerkklok voor religieuze doeleinden moeilijk meer tegen te houden. De gemeenteraad moet daarom op voorhand beoordelen of het aanvaardbaar is dat het kerkgebouw van een luidende kerkklok wordt voorzien en onder welke voorwaarden. Het plan is in zoverre onvoldoende zorgvuldig en ongemotiveerd vastgesteld.<\/p>\n\n\n\n De gemeente krijgt via deze tussenuitspraak de kans om een herstelbesluit te nemen. De eenvoudigste weg is om een luidende kerkklok uit te sluiten, maar uit de uitspraak blijkt niet of dit bezwaarlijk is voor de kerkenraad van GGN (Gereformeerde Gemeente in Nederland).<\/p>\n\n\n\n Enig research in de annalen van geluidnieuws.nl leert ons dat kerkklokken vaker een bron van discussie zijn in Tholen. De nieuwbouw van een kerkgebouw voor de Hersteld Hervormde Gemeente in Tholen leidde tot de uitspraak van 28 april 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:910<\/a>) die wij hier<\/a> bespraken. Daar zag de aanvraag niet op het realiseren van een kerkklok, maar was het wel de intentie om die kerkklok later alsnog toe te voegen.<\/p>\n\n\n\n De ABRvS heeft in die eerdere zaak toegelicht dat normaal religieus klokgelui beschermd is via de Grondwet en het EVRM en daarom niet kan worden verboden of aan banden gelegd. Juist daarom moet bij het planologisch toelaten van een kerkgebouw op voorhand rekening worden gehouden met toekomstig klokgelui. In een andere zaak over de Ghanese kerk in Amsterdam heeft de ABRvS deze lijn herhaald (uitspraak van 3 april 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1408<\/a>, door ons hier<\/a> besproken).<\/p>\n\n\n\n Het is enigszins bijzonder dat deze les kennelijk niet meer scherp op het netvlies stond bij de raad van Tholen toen het bestemmingsplan voor de gereformeerden enkele jaren later in procedure werd gebracht. Daar had toch een belletje moeten gaan rinkelen.<\/p>\n\n\n\n Landgoed \u2019t Borghuis Losser:<\/strong> ABRvS 20 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:2918<\/a><\/p>\n\n\n\n Op de locatie van Landgoed \u2019t Borghuis golden voorheen verschillende agrarische bestemmingen en voor een deel een recreatieve bestemming. In het bestemmingsplan wordt de recreatieve bestemming uitgebreid. Daarmee wordt o.a. een planologische regeling opgenomen voor drie reeds vergunde, maar nog niet gerealiseerde groepsaccommodaties (in aanvulling op twee al bestaande groepsaccommodaties). Daarnaast worden bedrijfswoningen mogelijk gemaakt en de bouw van een schaapskooi.<\/p>\n\n\n\n Onderzoek niet gebaseerd op representatieve invulling maximale planmogelijkheden<\/em><\/p>\n\n\n\n De geluidrapporten van externe bureaus buitelen over elkaar heen. In het geluidadvies van de omgevingsdienst is te lezen dat er terecht kritiek is geuit op het geluidrapport dat onderdeel uitmaakt van de plantoelichting. De gemeenteraad heeft tijdens de zitting moeten erkennen dat het geluidrapport ten onrechte is gebaseerd op een representatieve bedrijfssituatie, in plaats van een representatieve invulling van de maximale planologische mogelijkheden. Dat is een relevant verschil.<\/p>\n\n\n\n Zo ging het geluidrapport uit van absolute stilte na 23:00 uur, terwijl dat nergens geborgd was. Ook was ten onrechte de aanname gedaan dat de groepsaccommodatie geen enkel relevant geluid produceert en dat spelende kinderen alleen op de speelveldjes zullen schreeuwen. Als daarentegen wordt uitgegaan van schreeuwende kinderen nabij de erfgrens, wat niet is uit te sluiten, kunnen pieken optreden van 73 dB(A).<\/p>\n\n\n\n Alle geconstateerde gebreken leiden tot een opdracht aan het gemeentebestuur om de planregels beter aan te laten sluiten op hetgeen vanuit akoestisch oogpunt aanvaardbaar is.<\/p>\n\n\n\n Nieuwe activiteiten toelaatbaar mits \u2018akoestisch aanvaardbaar\u2019?<\/em><\/p>\n\n\n\n Daarnaast moet de gemeente zich nogmaals buigen over een planregel voor de functieaanduiding \u2018specifieke vorm van recreatie uitgesloten \u2013 nieuwe akoestisch relevante activiteiten en functies\u2019. Binnen deze aanduiding zijn geen nieuwe akoestisch relevante activiteiten en functies toegestaan, zonder dat middels een akoestisch onderzoek is aangetoond of deze activiteiten ruimtelijk aanvaardbaar zijn. De appellant voert terecht aan dat met deze planregel een nader toetsingsmoment wordt gecre\u00eberd, terwijl niet is bepaald wat \u2018aanvaardbaar\u2019 is. Ook is niet duidelijk of hiermee illegale activiteiten kunnen worden gelegaliseerd.<\/p>\n\n\n\n De Afdeling overweegt dat de gemeente dit gebrek op verschillende manieren kan herstellen. Daarbij wordt de suggestie aan de hand gedaan om de aanvaardbaarheid van nieuwe akoestisch relevante activiteiten te koppelen aan een maximum dB-niveau.<\/p>\n\n\n\n Kwantitatieve norm voor stemgeluid problematisch<\/em><\/p>\n\n\n\n Dit is een enigszins bijzondere suggestie, omdat het hier met name gaat om horeca-activiteiten, terrassen en sport- en speelvoorzieningen. Stemgeluid zal daarbij een relevante factor zijn.<\/p>\n\n\n\n Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt expliciet dat in een omgevingsplan geen kwantitatieve geluidnorm mag worden opgenomen als het gaat om \u2018onversterkt menselijk stemgeluid, tenzij het muziekgeluid is of daarmee is vermengd\u2019 (zie o.a. artikel 5.73 Bkl). Nu is op dit bestemmingsplan nog de Wro van toepassing. Omdat een bestuurlijke lus wordt toegepast, is de oude wetgeving ook nog van toepassing op het te nemen herstelbesluit. Strikt juridisch bezien zou een koppeling met een maximum dB-niveau nog kunnen.<\/p>\n\n\n\n Een planregel waarbij het stemgeluid wordt gekoppeld aan een maximum dB-niveau is echter niet om te zetten naar een (rechtmatig) omgevingsplan nieuwe stijl. Door nu een dergelijke kwantitatieve koppeling te maken voor activiteiten waar stemgeluid bepalend is, wordt een nieuw probleem voor de toekomst gecre\u00eberd. Een toekomst die relatief nabij is, aangezien alle gemeenten vooralsnog worden geacht om uiterlijk 1 januari 2032 omgevingsplannen nieuwe stijl te hebben vastgesteld. Hoewel ondergetekende graag zoveel mogelijk geluidjurisprudentie ziet verschijnen, verdient het waarschijnlijk de voorkeur om een oplossing te zoeken die ook onder de Omgevingswet kan worden voortgezet. Dat zal niet eenvoudig zijn, omdat het niet gaat om een directe gebruiksregel, maar een afwijkbevoegdheid. Die laat zich lastig op voorhand vatten in een maximum aantal bezoekers, een maximale gebruiksoppervlakte of een aan te houden afstand tot omliggende geluidgevoelige gebouwen. Wellicht nog eens nadenken wat er precies beoogd is met deze planregeling en of het ook anders kan?<\/p>\n\n\n\n We zullen in de gaten houden welke oplossing de gemeente Losser kiest en of daar nog een interessante overweging aan wordt gewijd in de einduitspraak. <\/p>\n\n\n\n Industrieterrein Feanw\u00e2lden-S\u00fad:<\/strong> ABRvS 27 mei 2026, ECLI:NL:RVS:2026:3042<\/a><\/p>\n\n\n\n De gemeente Dantumadiel heeft al in 2021 het bestemmingsplan \u2018Feanw\u00e2lden-S\u00fad\u2019 vastgesteld. Dit bestemmingsplan heeft betrekking op een gezoneerd industrieterrein en een bedrijventerrein. Het gezoneerde industrieterrein en de geluidzone worden deels verkleind. Het bedrijventerrein wordt met 5 hectare uitgebreid.<\/p>\n\n\n\n Veel partijen zijn om uiteenlopende redenen tegen dit bestemmingsplan opgekomen. Zo stelden enkele eigenaren van bedrijfswoningen op het gezoneerde industrieterrein dat de gemeente er ten onrechte voor had gekozen om het gezoneerde industrieterrein in stand te laten, waardoor de bedrijfswoningen \u2018vogelvrij\u2019 bleven als het gaat om bescherming tegen geluidhinder. Zij stelden dat er geen ruimte meer was voor grootschalige bedrijven en de aard van de omgeving was veranderd waardoor grote lawaaimakers niet langer wenselijk zouden zijn.<\/p>\n\n\n\n In de tussenuitspraak van 18 december 2024 (ECLI:NL:RVS:2024:5254<\/a>) heeft de ABRvS al geoordeeld dat de gemeente meer gewicht heeft mogen toekennen aan de gebruiksmogelijkheden voor bedrijven op het gezoneerde industrieterrein. De wet voorziet niet in geluidnormen voor bedrijfswoningen op een gezoneerd industrieterrein. Een later besluit om het industrieterrein en de geluidzone in stand te houden, maakt niet dat daar een algehele heroverweging over moet plaatsvinden. In dit geval mocht de gemeente ook waarde hechten aan het feit dat dit het enige gezoneerde industrieterrein binnen het grondgebied van de gemeente is.<\/p>\n\n\n\n Doorkruising systematiek inwaartse zonering<\/em><\/p>\n\n\n\n Toch constateerde de ABRvS in de tussenuitspraak van 18 december 2024 meerdere gebreken. Een belangrijk kritiekpunt betrof de manier waarop in de planregels was geregeld welk type bedrijven is toegelaten. Er was gekozen voor een systematiek van inwaartse zonering, waardoor richting de randen van het plangebied steeds lagere milieucategorie\u00ebn zijn toegestaan. Tegelijk maakte het bestemmingsplan het echter mogelijk om overal zoneringsplichtige bedrijven te vestigen. Deze grote lawaaimakers waren overal toegestaan, ongeacht de specifieke milieucategorie van dat bedrijf.<\/p>\n\n\n\n Het was niet geheel duidelijk of dit nu bewust zo was geregeld of niet. Als de gemeente in de veronderstelling was dat de milieucategorie bepalend was, dan waren de planregels onjuist geformuleerd. Zou het wel de bedoeling van de gemeente zijn geweest om ook richting de randen van het industrieterrein grote lawaaimakers toe te staan, dan was de aanvaardbaarheid daarvan onvoldoende onderbouwd. De Afdeling oordeelde dat daarmee de systematiek van inwaartse zonering werd doorkruist.<\/p>\n\n\n\n Herstelbesluit<\/em><\/p>\n\n\n\n Inmiddels ligt er een herstelbesluit en beoordeelt de ABRvS of de gebreken zijn hersteld.<\/p>\n\n\n\n In het herstelbesluit is ervoor gekozen om grote lawaaimakers nog steeds overal toe te staan, mits ook aan de voorgeschreven milieucategorie wordt voldaan. Dat betekent dat aan de randen van het plangebied zoneringsplichtige bedrijven in milieucategorie 1 en 2 zijn toegestaan. Dit leidt bij de appellanten tot gefronste wenkbrauwen, omdat grote lawaaimakers in de regel niet voldoen aan de criteria voor milieucategorie 1 en 2. Vanwege deze tegenstrijdigheid voeren appellanten aan dat het zo niet kan. De gemeente had volgens appellanten in zijn algemeenheid moeten heroverwegen om het gezoneerde industrieterrein op die locaties (niet) te handhaven. Daar gaat de Afdeling niet in mee. De Afdeling verwijst naar de tussenuitspraak van 18 december 2024, waarin zij al heeft geoordeeld dat de gemeente ervoor heeft mogen kiezen om het enige industrieterrein binnen het grondgebied te behouden.<\/p>\n\n\n\n Behoud flexibiliteit en vestigingsklimaat<\/em><\/p>\n\n\n\n Vanuit het perspectief van de gemeente is de wens begrijpelijk om het gezoneerde industrieterrein (gedeeltelijk) te behouden. Dat biedt meer flexibiliteit op het moment dat omstandigheden veranderen. Wellicht kan er met locatiegericht onderzoek en\/of maatregelen toch een zoneringsplichtig bedrijf worden toegelaten die tot een hogere milieucategorie behoort, maar waarvan de milieuhinder anderszins kan worden beperkt of aanvaardbaar is. Een afwijking van het bestemmingsplan hoeft dan alleen op de milieucategorie betrekking te hebben, zonder dat er ineens een nieuwe geluidzone moet worden vastgesteld (of geluidproductieplafonds). Nu kan voor het aspect geluid worden teruggevallen op de geluidzone die nog geldt. Daarnaast wordt hiermee voorkomen dat woningen op het gezoneerde industrieterrein een ander beschermingsniveau krijgen en daardoor een belemmering vormen voor bedrijven die de planologische geluidruimte willen benutten.<\/p>\n\n\n\n Kortom, hoewel het bij recht toelaten van grote lawaaimakers niet zal lukken op gronden met een lagere milieucategorie, heeft het behoud van de status als gezoneerd industrieterrein \u2013 met het daarbij behorende wettelijke regime \u2013 wel degelijk meerwaarde.<\/p>\n\n\n\n