Op 14 februari zijn de nalevingsverslagen van ProRail en Rijkswaterstaat gepubliceerd over 2017. Daarin staat op welke locaties op de referentiepunten langs de rijksinfra geluidruimte is, en waar die wordt overschreden.
Rijkswegen
Eind 2017 waren er 60.885 referentiepunten langs het rijkswegennet waarop een geluidproductieplafond gold. Op 3,9% van de referentiepunten heeft in 2017 een overschrijding van het geluidplafond plaatsgevonden.
Op 96,2% van de referentiepunten is de geluidproductie over 2017 onder het geluidproductieplafond gebleven, of was sprake van een geldende vrijstelling (5,3%) of ontheffing (2,4%) van de nalevingsplicht, of van een situatie waarvoor geen betrouwbare berekening van de resterende geluidruimte mogelijk was (4,1%).
Daarnaast gold voor 12,4% van de referentiepunten dat de geluidproductie weliswaar niet boven het geluidproductieplafond lag, maar dat in die punten wel een dreigende plafondoverschrijding is geconstateerd (een resterende geluidruimte van tussen de 0,0 en 0,5dB). Daarvan gold voor 8,4% van de referentiepunten dat het plafond naar verwachting binnen 5 jaar zal worden bereikt als geen maatregelen zouden worden genomen.
Stil wegdek
In 2016 en 2017 is respectievelijk ca. 15 km en 30 km stiller wegdek aangelegd in het kader van de naleving van geluidproductieplafonds. Om knelpunten op te lossen heeft Rijkswaterstaat voor 2018 ca. 75 km stiller wegdek opgenomen in de programmering en voor 2019 ca. 160 km. Voor de periode tussen 2020 en 2022 is op dit moment ca. 145 km stiller wegdek in de programmering opgenomen, de verwachting is dat dit aantal kilometers nog zal toenemen.
Spoorwegen
In 2017 lagen in totaal 57.067 referentiepunten om de 100 meter aan weerszijden langs de hoofdspoorwegen, op 50 meter van het spoor. Bij 0,9 % van dat totaal aantal punten was in 2017 sprake van een gpp-overschrijding. Een klein deel van deze overschrijdingen is het gevolg van verschillen tussen het rekenmodel van de gpp’s en die voor de naleving, zonder dat er daadwerkelijk sprake is van meer geluid. Overschrijdingen als gevolg van meer treinverkeer of een ander type treinen – met meer geluid tot gevolg – komen beperkt voor (0,8 % van het totaal). Deze zijn weergegeven in figuur 2 en op kaartbeelden in het nalevingsverslag (bijlage B). Dat percentage ligt iets onder dat van het jaar 2016 (toen 0,9 %).
Verder blijkt uit het nalevingsverslag over 2017 dat er een stijging is (ten opzichte van het verslag over 2016) van het aantal referentiepunten met nog maar een beperkte geluidruimte. Deze steeg van 322 in 2016 naar 498 in 2017.
Stille treinen
IenW werkt samen met ProRail aan het stimuleren van stille treinen. Immers, een aanpak bij de bron is het meest effectief. Bijna 100% van de personentreinen is stil materieel, voor goederenvervoer ligt dit aandeel bij ongeveer de helft. De bronaanpak concentreert zich daarom op dit type treinen.
Het vervangen van ijzeren door kunststof remblokken zorgt bij goederenwagens voor ca 5 dB minder geluidsproductie op alle sporen waar deze treinen rijden. IenW en ProRail stimuleren ombouw van goederentreinen met twee regelingen, namelijk de ‘Prestatieregeling Stille Treinkilometers’ en de ‘Prestatieregeling toename stille goederentreinen’. Beide regelingen geven aan vervoerders die rijden met stille goederenwagons (wagons met kunststof remblokken) een korting op de gebruiksvergoeding.
Marktpartijen maken veelvuldig gebruik van beide regelingen. Eind 2017 had ruim de helft van de in Nederland rijdende goederenwagons het predicaat ‘stil‘.
Maatregelen
Gpp-overschrijdingen die in 2018 zullen zijn opgeheven:
Zutphen – Winterswijk. Op dit traject zijn over een afstand van 145 m raildempers aangelegd; 553 gpp’s langs dit baanvak zijn bij besluit van 27 december 2017 (gepubliceerd op 9 januari 2018) gewijzigd. Naar verwachting zal de geluidproductie in 2018 binnen de gpp’s blijven.
Op het traject Zaandam-Enkhuizen (het spoor nabij Purmerend) zijn gpp-overschrijdingen in 2018 beëindigd door aanleg van raildempers over een afstand van 700 m.
Gpp-overschrijdingen die nog in onderzoek zijn:
- Doetinchem – Gaanderen. Op dit traject zijn 51 gpp’s met een overschrijding. Deze overschrijding is gerelateerd aan een verhoging van de baanvaksnelheid waarvoor geen verzoek tot gpp-wijziging is ingediend. ProRail voert akoestisch onderzoek uit naar de vraag of en zo ja welke maatregelen doelmatig zijn.
- Arnhem – Zutphen, ter hoogte van Dieren. Het betreft 22 gpp’s met overschrijding, die al in het eerste Nalevingsverslag over 2013 zijn gerapporteerd. ProRail heeft akoestisch onderzoek naar benodigde maatregelen uitgevoerd. Geluidschermen blijken hier doelmatig te zijn. ProRail onderzoekt nu of er overwegende stedenbouwkundige en/of technische bezwaren bestaan deze schermen. Met deze informatie kan een gpp-wijzigingsverzoek worden ingediend.
- Voorts is er sprake van gpp-overschrijdingen op enkele losse referentiepunten. ProRail bereidt hiertoe gpp-wijzigingsverzoeken voor. Of op deze punten geluidmaatregelen doelmatig zijn moet blijken uit akoestische onderzoeken.
- Bron (met de verslagen en de Nota van Bevindingen): Rijksoverheid